Ελπίζω πως όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι η Ελληνική κοινωνία περνάει κρίση σε διάφορα επίπεδα. Το οικονομικό είναι ένα από τα σημαντικότερα από αυτά τα επίπεδα. Μαζί με αυτό και η ανεργία και οι υψηλές απαιτήσεις (πχ. χαμηλοί μισθοί, απαιτητικές συνθήκες εργασίας, υψηλά προσόντα) της αγοράς εργασίας από τους νέους επαγγελματίες. Αφορμή για τον παρακάτω μονόλογο είναι η παρακάτω “στιχομυθία” μέσω σχολίων στις σελίδες του περιοδικού.

Με την παραφιλολογία για την πορεία της οικονομίας μας να οργιάζει προσωπικά βρίσκω εξαιρετικά ουτοπικό να συζητάμε για δωρεάν μεταπτυχιακά σε όλους αυτήν την περίοδο. Αν μιλάμε για μεταπτυχιακά θα πρέπει πρώτα από όλα να λάβουμε υπόψιν μας:

• εξοπλισμό (πχ. εργαστήρια, μηχανήματα),
• αναλώσιμα (πχ. αντιδραστήρια, γραφική ύλη),
• λειτουργικά κόστη (πχ. έξοδα μετακινήσεων, επισκέψεων, μισθοί μόνιμου προσωπικού),
• έξοδα καλεσμένων ομιλητών (πχ. αεροπορικά, διαμονή, σίτηση)

Φαντάζομαι ότι αρκετοί από εσάς πιθανών να έχετε να προσθέσετε και άλλες παραμέτρους στη λίστα. Επίσης φαντάζομαι ότι οι περισσότεροι αντιλαμβάνεστε ότι καλώς ή κακώς κανείς ή τίποτα δεν δουλεύει δωρεάν. Το να εργαστεί κάποιος δωρεάν έγκειται στην καλή του διάθεση και μόνο (ο τσάμπας πέθανε και ο γιος του δεν χαρίζει).

Θα αναφέρω 2 σχετικά άρθρα τα οποία βρήκα τυχαία. Σημειώνω πως τα άρθρα είναι ενδεικτικά. Δεν έχω χρόνο να ψάξω αναλυτικά για την ακρίβειά τους, οπότε είναι και δική σας ευθύνη να ελέγξετε την ορθότητα των όσων αναφέρουν.

• ΜΕΧΡΙ 12.000 ΕΥΡΩ φτάνουν τα δίδακτρα * 435 προγράμματα δωρεάν και επί πληρωμή φέτος σε 21 ΑΕΙ, «Τσούζουν» τα μεταπτυχιακά (Ελευθεροτυπία, 2007)
  Σχόλιο: θεωρώ πως αν θέλουμε να έχουμε μια αντικειμενική εικόνα του κόστους του οποιοδήποτε μεταπτυχιακού τότε πρέπει να κάνουμε πραγματική έρευνα αγοράς και να καταγράψουμε όλες τις τιμές που παίζουν συνολικά σε αυτήν την “εκπαιδευτική αγορά”.
• Τα έξι βήματα των μεταπτυχιακών (iraklionPORTAL.gr)
  Σχόλιο: Έχει ενδιαφέρον να δείτε την αύξηση των μεταπτυχιακών φοιτητών που καταγράφεται σε αυτό το άρθρο.

Αν διαβάσουμε και τα δύο άρθρα παρατηρούμε αύξηση των διδάκτρων με παράλληλη αύξηση και της ζήτησης. Παράλληλα παρατηρούμε και την επιδείνωση της οικονομίας μας. Τι μπορεί να σημαίνει αυτό? Τι μπορούμε να προτείνουμε από εδώ και πέρα ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο προσβάσιμη η μετεκπαίδευση σε όλα τα κοινωνικά στρώματα?

Η απαίτηση για δωρεάν παιδεία σε μεταπτυχιακό επίπεδο σε όλους (με παράλληλες ποιοτικές παροχές) δεν νομίζω ότι είναι η απάντηση στα παραπάνω, τουλάχιστον όχι αυτή την χρονική περίοδο (εκτός και αν είμαστε όλοι διατεθειμένοι για εθελοντισμό.  πχ. ΕΛ/ΛΑΚ). Τι μας μένει τότε? Πιθανές προτάσεις – λύσεις που μπορώ να σκεφτώ (παράλληλα με εθελοντικές δραστηριότητες και πρωτοβουλίες σε όλους τους κλάδους όπως του ΕΛ/ΛΑΚ) για την μείωση και την ελαχιστοποίηση του κόστους είναι οι παρακάτω:

• Επέκταση υποτροφιών και κληροδοτημάτων σε κάθε κλάδο.
  Ανάλυση: Θα ακολουθήσει σχετική ανάρτηση – παρουσίαση για όλους τους ενδιαφερομένους.
• Συμμετοχή εταιρειών στη διενέργεια μεταπτυχιακών.
  Ανάλυση: Προσφορά μεταπτυχιακών τίτλων με τη συμμετοχή (στις απαιτήσεις ενός έργου της) μιας εταιρείας (δέσμευση της τελευταίας να απασχολήσει τους καλύτερους μετά το πέρας της μετεκπαίδευσης). Στους φοιτητές θα παρέχονται μικρότερου κόστους σπουδές πάνω σε πραγματικές συνθήκες εργασίας, και στην εταιρεία περισσότερες δυνατότητες να βρει το κατάλληλο προσωπικό αναπτύσσοντας το όποιο project της με χαμηλό κόστος.
  Σκοπός φυσικά δεν είναι να δημιουργήσουμε εταιρείες με κυλιόμενο προσωπικό μεταπτυχιακού επιπέδου, αλλά να τις βοηθήσουμε να ξεκινήσουν project και να τα επεκταθούν  (επεκτείνοντας παράλληλα και την προσφορά θέσεων εργασίας). Μιλάω για πραγματική ανάπτυξη και αύξηση της αγοραστικής αξίας και όχι για απλή απορρόφηση και εκμετάλλευση φθηνού εργατικού δυναμικού. Χωρίς έρευνα και ανάπτυξη υπηρεσιών στην πραγματική αγορά εργασίας δεν πρόκειται έτσι και αλλιώς το οποιοδήποτε μεταπτυχιακό να έχει νόημα. Όλοι θα προστρέχουν ξανά στο δημόσιο, το σύστημα θα μπουκώσει γρήγορα, και η ανεργία σε θεωρητικά υψηλά καταρτισμένο προσωπικό θα καλπάζει.
  Κάτι παρόμοιο έχω ακούσει να πραγματοποιείται στην Σοσιαλιστική Σουηδία και το σύστημα εκεί φαίνεται να δουλεύει μια χαρά (με το δημόσιο τομέα να είναι σε αρκετά μεγάλο ποσοστό -> ψάξτε για Sweden στο προηγούμενο σύνδεσμο αλλά διαβάστε και το σχετικό λήμμα στην wikipedia).
• Δημιουργία κινήτρων (φοροελαφρύνσεις?) σε εταιρείες να συμμετέχουν στα λειτουργικά κόστη ενός μεταπτυχιακού.
  Ανάλυση: Εφόσον μιλάμε για διαφθορά και αδιαφάνεια θα έβρισκα ενδιαφέρον να δοκιμάζαμε την ανάθεση λειτουργικών υπηρεσιών με ανταποδοτικό όφελος στις όποιες εταιρείες (πχ. εταιρείες μηχανημάτων, αναλωσίμων, ξενοδοχεία, μεταφοράς, φαρμακευτικές εταιρείες που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν την συμμετοχή φοιτητών σε συνέδρια). Προκειμένου να φοβόμαστε που πηγαίνουν τα λεφτά των προμηθειών και ποιο είναι το πραγματικό κόστος αυτών, γιατί να μην δοκιμάσουμε ένα διαφορετικό μοντέλο (έναντι του μειοδοτικού που πιθανόν να έχει και πολλά μειονεκτήματα)? Ταυτόχρονα να υπάρχει ανοιχτή αξιολόγηση των υπηρεσιών αυτών και από τους φοιτητές ώστε η κάθε εταιρεία να ελέγχεται για το αν τελικά παρέχει αυτά που υποσχέθηκε. Εφόσον δεν το έπραξε δεν θα πάρει και τα ακριβή οφέλη τα οποία υπήρχαν στη συμφωνία (γιατί όχι και καταβολή προστίμων στην εξόφθαλμη παράβαση συμφωνιών).
• Δημοσιοποίηση Αναλυτικού Ετήσιου Ισολογισμού του κάθε μεταπτυχιακού.
  Ανάλυση: Ο λόγος είναι προφανής. Με την παροχή προσβασιμότητας αυτών των πληροφοριών στον καθένα θα είναι πιο δύσκολο να γίνονται ατασθαλίες και ταυτόχρονα θα είναι πιο εύκολο για κάποιον (ειδικές επιτροπές, φοιτητές) να διασταυρώσει και να ελέγξει τα πραγματικά έξοδα.
  Για όποιον θεωρεί κάτι τέτοιο εξωπραγματικό θα του συνιστούσα να ψάξει για Ηλεκτρονική Διακυβέρνηση. Είναι εδώ, και σκοπός είναι να επεκταθεί όσο το δυνατόν περισσότερο.

Θεωρώ πως η απαίτηση για παρακολούθηση κάποιου μεταπτυχιακού προγράμματος θα πρέπει να πηγαίνει χέρι χέρι με την απαίτηση για την προσφορά αξιοπρεπών μεταπτυχιακών σπουδών. Σκοπός δεν θα πρέπει να είναι να φτιάξουμε και να αποτελέσουμε την επόμενη γενιά θεωρητικά υψηλά καταρτισμένων δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίοι θα κάνουμε δουλειά ρουτίνας με χαμηλό κόστος για τα θεωρητικά υψηλά προσόντα μας. Σκοπός πρέπει να είναι η δημιουργία μιας γενιάς που θα απαιτεί, θα αξιολογεί και θα μπορεί να προσφέρει υψηλού επιπέδου υπηρεσίες ανάλογα με το γνωστικό του υπόβαθρο. Σκοπός πρέπει να είναι η έρευνα και ανάπτυξη, που μπορεί να έρθει μόνο με την προσωπική αυτοβελτίωση που μπορούν να προσφέρουν ποιοτικές μεταπτυχιακές σπουδές. Η χαρτολαγνεία δεν βλέπω πώς μπορεί να προσφέρει (σε) όλα τα παραπάνω.

Φυσικά τα παραπάνω είναι απλώς η ταπεινή μου άποψη. Πρόχειρες σκέψεις (όχι τόσο ακατέργαστες), πιθανόν με πολλά κενά, σίγουρα ανοιχτές σε διάλογο εφόσον υπάρχουν τεκμηριωμένες θέσεις (πχ. μελέτες, στατιστικά) πάνω στην πραγματικότητα και όχι πάνω σε αυτό που όλοι θα θέλαμε. Για να φτάσουμε στο ιδανικό, που όλοι θα θέλαμε, έχω την αίσθηση πως χρειάζεται προεργασία και σταδιακά βήματα. Βήματα τα οποία πρέπει να γίνουν παράλληλα με μια λίστα εκκρεμότητες και προτεραιότητες στα υπόλοιπα ζητήματα της κοινωνίας μας.

Just my 2c…

Popularity: 3% [?]